Camera bij Buren in Nederland: de Huishoudexceptie en de AVG

Een beveiligingscamera bij een Nederlandse woning is als zodanig niet verboden, en het geschil tussen buren draait daar bijna nooit om. Het draait om waar de camera op gericht is, want dat ene gegeven bepaalt welk rechtsgebied van toepassing is.

Gericht op uw eigen voordeur, uw eigen tuin en uw eigen fiets, valt een particuliere camera volledig buiten de privacywetgeving: de AVG is niet van toepassing op een zuiver persoonlijke of huishoudelijke activiteit.

Gericht voorbij de erfgrens, op de stoep of op de tuin van de buren, is diezelfde camera niet langer een huishoudelijke activiteit. Vanaf dat moment is de AVG van toepassing en heeft degene die filmt een grondslag nodig. Dat is een wijziging van regime, geen verbod, en de twee met elkaar verwarren is de meest gemaakte fout over een camera bij buren.

Informatie voor het laatst gecontroleerd op 21 juli 2026. Deze pagina geeft algemene juridische informatie over het Nederlandse recht en vormt geen juridisch advies in een individueel geval.

Wanneer een camera bij huis volledig buiten de AVG valt

Artikel 4 lid 2 AVG rekent verzamelen en vastleggen tot verwerking, zodat de AVG al ingrijpt op het moment dat de opname wordt gemaakt, en niet pas wanneer zij wordt gedeeld. Wat de meeste particuliere opnames buiten schot houdt, is niet het ontbreken van publicatie, maar de uitzondering in artikel 2 lid 2 onder c AVG voor een zuiver persoonlijke of huishoudelijke activiteit.

De uitzondering is nauw geformuleerd. Artikel 2 lid 2 sluit de hele verordening uit voor verwerking door een natuurlijke persoon bij de uitoefening van een zuiver persoonlijke of huishoudelijke activiteit, en het woord zuiver doet daarbij het werk. Een activiteit die deels persoonlijk is en deels iets anders, valt er niet onder.

Daarom roept een camera die alleen op uw eigen hal, uw eigen oprit of uw eigen schuur is gericht, helemaal geen AVG-vraag op. Niets over bewaartermijn, aankondiging of grondslagen is erop van toepassing, omdat de verordening zelf er niet aan te pas komt.

Ryneš: de uitspraak die de grens vastlegde

De leidende uitspraak is Ryneš, Hof van Justitie van de Europese Unie, Vierde Kamer, 11 december 2014, C-212/13, ECLI:EU:C:2014:2428. De heer Ryneš had, na jarenlange intimidatie en herhaaldelijk ingegooide ruiten, een camera onder de dakgoot van zijn huis bevestigd, die zijn eigen voordeur, de openbare weg en de ingang van het huis aan de overkant bestreek en continu opnam naar een harde schijf die alleen hij kon raadplegen.

Het Hof oordeelde dat een door een particulier op zijn gezinswoning geïnstalleerd camerasysteem ter bescherming van eigendom, gezondheid en leven van de bewoners, dat ook de openbare ruimte bewaakt en continu opneemt naar een apparaat zoals een harde schijf, geen verwerking is die wordt verricht in het kader van een zuiver persoonlijke of huishoudelijke activiteit. De redenering is het onderdeel dat overdraagbaar is: de uitzondering geldt alleen wanneer de verwerking uitsluitend voor persoonlijke of huishoudelijke doeleinden gebeurt, en wanneer de bewaking de openbare ruimte bestrijkt, ook maar gedeeltelijk, reikt zij verder dan de privésfeer van degene die de gegevens verwerkt.

Drie precisies zijn van belang en worden vaak door elkaar gehaald. Ryneš is gewezen onder artikel 3 lid 2 van de privacyrichtlijn van 1995, niet onder de AVG, waarvan artikel 2 lid 2 onder c de opvolger is in dezelfde bewoordingen, zodat de uitspraak beter wordt omschreven als een richtlijnzaak die is overgenomen in de AVG dan als een AVG-uitspraak. Zij gaat over de openbare ruimte en beslist niet letterlijk over de tuin van de buren; de uitbreiding naar het eigendom van een buur is het standpunt van de Autoriteit Persoonsgegevens, wat een richtlijn van een toezichthouder is en geen beslissing van het Hof. En wat de uitspraak beslist, is dat de uitzondering niet van toepassing is, wat niet hetzelfde is als de beslissing dat de camera onrechtmatig was.

Wat verandert zodra de camera voorbij de erfgrens filmt

Zodra een camera de openbare weg of het eigendom van een buur filmt, is de activiteit niet langer zuiver persoonlijk of huishoudelijk, zodat de AVG van toepassing is en degene die filmt een grondslag nodig heeft, in de praktijk het gerechtvaardigd belang in artikel 6 lid 1 onder f AVG, samen met noodzakelijkheid en een belangenafweging. Buiten de huishoudexceptie vallen maakt de camera niet op zichzelf onrechtmatig; het betekent dat de AVG erop van toepassing is.

De AP formuleert de praktische regel stelliger dan de rechtspraak doet. Op haar richtlijnpagina over camera's bij het eigen huis, bijgewerkt op 8 april 2025, luidt de hoofdregel dat uw camera alleen uw eigen bezittingen mag filmen, zodat u niet het eigendom van anderen mag filmen zoals het huis of de tuin van uw buren, en dat u in beginsel ook niet de openbare weg mag filmen, zoals de stoep of parkeerplaatsen.

De AP legt de verantwoordelijkheid voor het richten van de camera ook nadrukkelijk bij de eigenaar: wanneer een installatiebedrijf de camera ophangt, moet de eigenaar zelf nog controleren dat deze daadwerkelijk alleen op het eigen eigendom is gericht.

De zeven voorwaarden wanneer het filmen van de openbare weg onvermijdelijk is

Soms komt een voordeur direct uit op de straat en kan een strook stoep niet buiten beeld worden gehouden. Voor die situatie stelt de AP zeven voorwaarden, alle afkomstig uit dezelfde richtlijn van 8 april 2025.

1. Stel de camera goed in. Zoom in op uw eigen bezittingen en gebruik de privacyafscherming in de camera-instellingen zodat bijvoorbeeld de tuin van de buren buiten beeld valt. Het eigen voorbeeld van de AP is een scooter die op straat geparkeerd staat: u mag het stukje straat filmen waar deze staat, niet de hele straat.
2. Informeer mensen over de camera. U moet mensen die uw terrein betreden, laten weten dat u hen filmt, en het voorbeeld dat de AP daarvoor geeft, is een bordje met de mededeling dat cameratoezicht wordt gebruikt. Voor een deurbelcamera stelt de AP een sticker voor, zodat iemand ervoor kan kiezen niet aan te bellen als hij liever niet gefilmd wordt.
3. Bewaar de beelden kort of helemaal niet. Verwijder ze zodra ze niet langer nodig zijn, en het door de AP genoemde voorbeeld van een korte periode is na 24 uur. Zij wijst erop dat een deurbelcamera vaak alleen voor live meekijken kan worden gebruikt, zonder dat er iets wordt opgeslagen.
4. Deel de beelden niet. Niet op internet en niet in een WhatsApp-groep, tenzij de gefilmde personen daarmee hebben ingestemd. Het delen van beelden met de politie bij het doen van aangifte is uitdrukkelijk toegestaan, en waar de politie de beelden formeel vordert, bestaat een medewerkingsplicht.
5. Vervaag de gezichten van voorbijgangers, automatisch waar de camera dat ondersteunt, zodat mensen in de openbare ruimte niet of minder gemakkelijk herkenbaar zijn.
6. Beveilig de beelden zodat de camera niet kan worden gehackt. Stel uw eigen wachtwoord in en, waar mogelijk, uw eigen gebruikersnaam, en laat nooit het standaardwachtwoord van de fabrikant staan. De AP merkt op dat lokale opslag op een SD-kaart uit privacyoogpunt beter is dan opslag in de cloud van de fabrikant.
7. Respecteer de privacyrechten van de mensen die u filmt, die bijvoorbeeld het recht hebben om de beelden die van hen zijn gemaakt, in te zien.

Opzettelijk richten op de buur of de straat

Per ongeluk voorbij de eigen erfgrens filmen is één ding. Een camera opzettelijk richten op een deel van het perceel van de buren of op de openbare ruimte is iets anders, en de AP behandelt dat als uitzonderlijk: het is alleen in zeer uitzonderlijke gevallen toegestaan, bijvoorbeeld wanneer er sprake is van ernstige en aantoonbare beveiligingsproblemen zoals veelvuldige inbraken in de buurt, en alleen wanneer werkelijk geen andere oplossing mogelijk is.

De grondslag waarop een particuliere camera-eigenaar moet steunen, is het gerechtvaardigd belang in artikel 6 lid 1 onder f AVG, en de AP splitst haar toets op in drie onderdelen.

• Een gerechtvaardigd belang, zoals de bescherming van eigendom of personen, bijvoorbeeld omdat er veel wordt ingebroken in de buurt.
• Noodzakelijkheid, die de AP in tweeën splitst. Het doel van het cameratoezicht moet in verhouding staan tot de inbreuk op de privacy van mensen, en haar voorbeeld is het filmen van de hele straat terwijl het filmen van een deel ervan de bescherming net zo goed zou bieden. En er mag geen minder ingrijpende manier zijn om dezelfde bescherming te bereiken, waarbij cameratoezicht onderdeel is van een pakket aan maatregelen in plaats van de eerste stap.
• Een belangenafweging tussen het belang van de eigenaar bij het toezicht en het privacybelang van de gefilmde personen, waarvan de uitkomst laat zien dat het belang van de eigenaar zwaarder weegt.

De conclusie van de AP is kort: een camera-eigenaar die niet aan die voorwaarden voldoet, mag de camera niet op de openbare weg richten. Zij stelt ook zonder omwegen dat wanneer een camera wel de bezittingen van anderen of de openbare weg filmt terwijl dat niet noodzakelijk is, de privacywetgeving wordt overtreden.

Los van de AVG kan een camera waarvan de aanwezigheid niet duidelijk kenbaar is gemaakt, de strafbepalingen over heimelijke afbeeldingen raken, artikel 139f Sr wanneer de gefilmde persoon zich in een woning of een andere niet voor het publiek toegankelijke plaats bevindt en artikel 441b Sr wanneer de plaats voor het publiek toegankelijk is, wat een van de redenen is waarom de Autoriteit Persoonsgegevens camera-eigenaren aanraadt de camera aan te kondigen; zie gesprek opnemen.

Twee dingen die niets veranderen

Een nepcamera valt buiten de regels. De AP is uitdrukkelijk dat waar sprake is van een nepcamera, of een camera die niet is ingeschakeld, de cameraregels niet van toepassing zijn omdat er niets wordt gefilmd. Zij adviseert toch om ook een nepcamera alleen op het eigen eigendom te richten, omdat buren en voorbijgangers hun privacy kunnen ervaren als aangetast door het zien van een camera die op hen is gericht.

Registreren bij Camera in Beeld verandert niets. De politie omschrijft Camera in Beeld als een systeem waarin burgers en bedrijven hun beveiligingscamera vrijwillig aanmelden, zodat de politie straat voor straat weet welke camera's er zijn en de eigenaren daarvan om beelden kan vragen wanneer een strafbaar feit is gepleegd. De AP stelt rechtstreeks dat alle bovenstaande regels net zo goed gelden zodra een camera daarbij is geregistreerd.

Als het de camera van de buren is die op u gericht is

De AP publiceert een aparte pagina voor degene die gefilmd wordt, bijgewerkt op 8 april 2025, en zij geeft daarin drie stappen in volgorde.

Praat eerst met de buur. De AP stelt voor te vragen waarom de camera is geplaatst, aan te geven wat u denkt dat ermee wordt gefilmd en te vragen of dat klopt, en te vragen of u de beelden mag inzien. Het praktische punt is dat de camera mogelijk niet is ingeschakeld, of u helemaal niet filmt.

Dan bemiddeling. Waar de gemeente buurtbemiddeling aanbiedt, is dat de eerste suggestie van de AP; de alternatieven die zij noemt, zijn de wijkagent vragen te bemiddelen en het inschakelen van een mediator.

Dan juridische stappen. De AP noemt er drie: hulp vragen bij Het Juridisch Loket, een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens, en naar de rechter stappen. De volgorde is van belang, want in haar klachtrichtlijn zegt de AP afzonderlijk dat een camerageschil met buren er een is waarbij het het beste is eerst zelf stappen te zetten.

Naar de rechter stappen over een camera

De civiele route loopt via artikel 6:162 BW. Lid 1 verplicht degene die een onrechtmatige daad pleegt die hem kan worden toegerekend, de daaruit voortvloeiende schade te vergoeden, en lid 2 merkt zowel een inbreuk op een recht als een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt aan als onrechtmatige daad, behoudens een rechtvaardigingsgrond. Een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer wordt aangevoerd als een inbreuk op een recht onder lid 2.

Geld is meestal niet het doel van zo'n vordering, en het is niet het enige rechtsmiddel: in een civiele procedure kan worden gevraagd om verwijdering of herplaatsing van de camera te gelasten. Waar immateriële schade wordt gevorderd, maakt artikel 6:106 BW een vergoeding naar billijkheid mogelijk wanneer, onder andere, de benadeelde in zijn eer of goede naam is geschaad of op andere wijze in zijn persoon is aangetast.

Welke rechter. Een vordering tot verwijdering of herplaatsing van een camera is een vordering van onbepaalde waarde, zodat het relevante onderdeel van artikel 93 Rv sub b is: zaken betreffende vorderingen van onbepaalde waarde gaan naar de kantonrechter wanneer er duidelijke aanwijzingen zijn dat de vordering niet meer dan € 25.000 waard is. Zijn die aanwijzingen er niet, dan gaat de vordering naar de rechtbank. Sub c, het onderdeel dat arbeids-, huur- en consumentenkoopzaken ongeacht het bedrag naar de kantonrechter stuurt, geldt niet voor burengeschillen.

Spoedeisende zaken. Artikel 254 lid 1 Rv geeft de voorzieningenrechter de bevoegdheid om in alle spoedeisende zaken, waarin de belangen van partijen dat vereisen, een onmiddellijke voorziening bij voorraad te geven, en lid 5 voegt daaraan toe dat in zaken die ten gronde door de kantonrechter zouden worden beslist, ook de kantonrechter zo'n voorziening kan geven. Een kort geding levert een voorlopige beslissing op en geen einduitspraak ten gronde, en of een bepaald camerageschil spoedeisend genoeg is, is aan de rechter ter beoordeling.

Voegt het burenrecht iets toe?

Vrijwel niets rechtstreeks, en dat is het vermelden waard, want de tweemeterregel waar mensen vaak naar grijpen, past niet op een camera.

Artikel 5:50 BW bepaalt dat het, tenzij de eigenaar van het naburige erf daarin heeft toegestemd, niet is toegestaan om vensters of andere muuropeningen, of balkons of soortgelijke werken, te hebben binnen twee meter van de grenslijn, voor zover deze op dat erf uitzicht geven. Een camera is geen venster, geen muuropening en geen balkon. Lid 2 bepaalt bovendien dat de buur zich in drie alternatieve situaties niet kan verzetten: wanneer het naburige erf zelf een openbare weg of openbaar water is, of wanneer openbare wegen of openbaar water tussen de twee percelen liggen, of wanneer het uitzicht niet verder reikt dan een muur die binnen twee meter van de opening of het werk staat.

Artikel 5:37 BW is de hinderbepaling, en deze wordt uitdrukkelijk gemeten aan artikel 6:162 BW: een eigenaar mag de buren geen hinder toebrengen in een mate of op een wijze die volgens dat artikel onrechtmatig is. De genoemde voorbeelden zijn fysieke vormen van hinder zoals rumoer, trillingen, stank, rook of gassen, of het onthouden van licht of lucht. Een camera staat er niet bij, al wordt de opsomming ingeleid door het woord zoals en is zij dus niet uitputtend. Hoe dan ook komt de toets weer neer op artikel 6:162 BW.

Het bredere kader, met inbegrip van de rol en bevoegdheden van de Autoriteit Persoonsgegevens, staat op de AVG in Nederland; een camera in de lucht staat op drone regels; en waarvoor bestaande beelden mogen worden gebruikt, staat op opname als bewijs. De kaart van welke instantie welke privacyvraag beslist, staat op Nederlands privacyrecht.