Nagrywanie rozmów w Polsce: zgoda jednej strony, RODO i przepisy o deepfake'ach (2026)
This page is being updated. Please check back shortly.
Frequently Asked Questions
Czy w Polsce można legalnie nagrywać rozmowę telefoniczną bez informowania o tym drugiej osoby?
Tak, pod warunkiem że jest się uczestnikiem rozmowy. W Polsce obowiązuje zasada zgody jednej strony (zasada uczestnika) wynikająca z art. 267 Kodeksu karnego. Osoba nagrywająca własną rozmowę nie popełnia przestępstwa, niezależnie od tego, czy druga strona wie o nagraniu. Jeśli jednak nagranie jest wykorzystywane w celach biznesowych lub zawodowych, a nie wyłącznie osobistych, zastosowanie znajduje RODO. Konieczne jest wówczas posiadanie ważnej podstawy prawnej na podstawie art. 6 ust. 1, a kwestia nagrywania musi zostać uwzględniona w dokumentacji dotyczącej ochrony prywatności.
Jakie kary grożą za nagranie rozmowy, w której nie jestem uczestnikiem, w Polsce?
Nagranie rozmowy, w której się nie uczestniczy, stanowi przestępstwo na podstawie art. 267 § 3 Kodeksu karnego. Maksymalne kary to grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do lat dwóch. Sąd Najwyższy potwierdził w wyroku z 30 grudnia 2020 r. (sygn. V KK 363/20), że zasada ta ma zastosowanie niezależnie od rodzaju użytego urządzenia. Udostępnienie nielegalnie uzyskanego nagrania innym osobom, na podstawie § 4, zagrożone jest tą samą maksymalną karą. Ściganie wymaga formalnego wniosku pokrzywdzonego.
Czy mój [pracodawca może legalnie nagrywać](/can-an-employer-record-conversations-without-consent) dźwięk w polskim miejscu pracy?
Co do zasady nie. Kodeks pracy (art. 22(2)) zezwala pracodawcy na stosowanie monitoringu wizyjnego w celach takich jak bezpieczeństwo, ochrona mienia czy kontrola procesu produkcji, jednak nie upoważnia do rejestrowania dźwięku. UODO potwierdził w decyzji z 2022 r. dotyczącej Stołecznego Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych, że nagrywanie dźwięku wymaga wyraźnej podstawy ustawowej. Pracodawcy, którzy rejestrują dźwięk pracowników bez ważnej podstawy prawnej, narażają się na kary RODO oraz potencjalną odpowiedzialność karną. Pracownicy natomiast mogą nagrywać swoje własne rozmowy z przełożonymi na podstawie zasady uczestnika.
Czy potajemnie nagrana rozmowa może zostać wykorzystana jako dowód w polskim sądzie?
Nagranie sporządzone przez uczestnika rozmowy jest co do zasady dopuszczalne jako dowód zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i w sprawach z zakresu prawa pracy. Sąd Najwyższy ustanowił wiodący test w wyroku z kwietnia 2016 r. (sygn. II CSK 478/15): nagranie może zostać dopuszczone, jeśli jego sporządzenie nie naruszało poważnie zasad współżycia społecznego, a jego dopuszczenie służy prawu do rzetelnego procesu. Nagrania uzyskane przez osobę niebędącą uczestnikiem rozmowy, w drodze nielegalnego podsłuchu, są narażone na wyłączenie z materiału dowodowego, ponieważ zostały zdobyte w wyniku czynu zabronionego. Sędziowie biorą pod uwagę sposób uzyskania nagrania, cel jego sporządzenia oraz to, czy osoba nagrywająca manipulowała rozmową lub prowokowała drugą stronę.
Czy RODO ma zastosowanie do prywatnych nagrań sporządzanych w Polsce?
RODO przewiduje wyjątek dotyczący działalności czysto osobistej lub domowej: nagrania sporządzane wyłącznie w celach osobistych lub domowych nie są objęte jego zakresem. Jeśli nagrywasz rozmowę ze znajomym wyłącznie na własny użytek i nigdy jej nie udostępniasz, RODO nie ma zastosowania. Jednak w momencie, gdy nagranie trafia do kontekstu zawodowego, biznesowego lub publicznego (zostaje udostępnione w mediach społecznościowych, wykorzystane w postępowaniu sądowym lub przechowywane w systemach firmowych), zaczynają obowiązywać wymogi RODO. Konieczna jest wówczas podstawa prawna na podstawie art. 6 ust. 1, przestrzeganie zasady minimalizacji danych oraz określenie okresu przechowywania. Polski organ ochrony danych, UODO, aktywnie egzekwuje te wymogi.
Czy w Polsce można legalnie nagrywać funkcjonariuszy policji?
Nagrywanie funkcjonariuszy policji wykonujących obowiązki służbowe w miejscu publicznym jest w Polsce co do zasady dopuszczalne. Żaden przepis nie zakazuje wprost obywatelom filmowania funkcjonariuszy publicznych podczas wykonywania przez nich czynności służbowych. Prawo do dokumentowania działań policji wynika z konstytucyjnej wolności wyrażania poglądów przewidzianej w art. 54 oraz z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczącego art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Istnieją jednak ograniczenia: nie można utrudniać działań policji w celu ich nagrania, a nagrywanie interwencji policji dotyczącej osoby trzeciej, gdy sam nie jest się jej uczestnikiem, stanowi bardziej złożoną sytuację prawną niż nagrywanie funkcjonariusza zwracającego się bezpośrednio do nagrywającego.
Czy filmy typu deepfake lub nagrania generowane przez sztuczną inteligencję są nielegalne w Polsce?
Tworzenie, udostępnianie lub posiadanie deepfake'ów w celu oszustwa, wprowadzenia w błąd, manipulacji politycznej lub tworzenia treści intymnych bez zgody jest nielegalne na podstawie polskiej ustawy karnej z 2024 r., a kary sięgają do pięciu lat pozbawienia wolności. UODO wykorzystał również uprawnienia awaryjne przewidziane w RODO, aby wstrzymać przetwarzanie danych osobowych w reklamach typu deepfake (sprawa UODO przeciwko Meta, 2024-2025). Od 2 sierpnia 2026 r. art. 50 unijnego aktu o sztucznej inteligencji będzie wymagał oznaczania dźwięku i wideo generowanego przez sztuczną inteligencję jako treści sztucznie wytworzonej, w formacie odczytywalnym maszynowo. W zależności od sposobu utworzenia i wykorzystania deepfake'a zastosowanie mogą znaleźć również obowiązujące przepisy Kodeksu karnego dotyczące podglądactwa (art. 191a), zniesławienia (art. 212) oraz bezprawnego uzyskania informacji (art. 267).
Jakie zasady dotyczące zgody obowiązują przy nagrywaniu rozmowy transgranicznej między Polską a innym krajem?
Uczestnik znajdujący się w Polsce, nagrywający swoją rozmowę z osobą przebywającą za granicą, nie popełnia przestępstwa na gruncie polskiego prawa karnego, ponieważ zezwala na to zasada uczestnika. RODO ma jednak zastosowanie do nagrania, jeśli zawiera ono dane osobowe i jest wykorzystywane w celach zawodowych; administrator musi wskazać ważną podstawę prawną niezależnie od lokalizacji drugiej strony. Jeśli druga strona znajduje się w kraju o bardziej rygorystycznych wymogach dotyczących zgody (na przykład Niemcy wymagają zgody wszystkich stron na podstawie § 201 niemieckiego kodeksu karnego), najbezpieczniejszym rozwiązaniem dla przedsiębiorstw jest zastosowanie surowszej zasady do każdej rozmowy transgranicznej oraz zapewnienie powiadomienia przed rozpoczęciem rozmowy o tym, że jest ona nagrywana.
Sources and References
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 17)(isap.sejm.gov.pl).gov
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (1997 r.), artykuły 47, 49 i 51(sejm.gov.pl).gov
- Decyzja UODO DKN.5131.51.2021, nagrywanie dźwięku bez podstawy prawnej, Stołeczny Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych (23 czerwca 2022 r.)(uodo.gov.pl).gov
- Komunikat EROD: nagrywanie dźwięku wymaga podstawy prawnej, kara administracyjna nałożona na Stołeczny Ośrodek (2022 r.)(edpb.europa.eu).gov
- Rozporządzenie (UE) 2016/679, ogólne rozporządzenie o ochronie danych (RODO)(eur-lex.europa.eu).gov
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, art. 22(2) (przepisy dotyczące monitoringu w miejscu pracy)(isap.sejm.gov.pl).gov
- Wytyczne EROD 3/19 dotyczące przetwarzania danych osobowych za pomocą urządzeń monitoringu wizyjnego(edpb.europa.eu).gov
- Baza danych ustawodawstwa karnego UNODC, Polska, Kodeks karny, art. 267(unodc.org).gov
- Rozporządzenie (UE) 2024/1689, unijny akt o sztucznej inteligencji (weszło w życie 1 sierpnia 2024 r.)(eur-lex.europa.eu).gov
- Rozporządzenie (UE) 2022/2065, akt o usługach cyfrowych(eur-lex.europa.eu).gov
- Rozporządzenie (UE) 2025/2518, procedury transgranicznego egzekwowania RODO (w mocy od grudnia 2025 r., stosowane od kwietnia 2027 r.)(consilium.europa.eu).gov
- Urząd UE ds. AI przy Komisji Europejskiej, kodeks postępowania dotyczący przejrzystości treści generowanych przez AI (pierwszy projekt, grudzień 2025 r.)(digital-strategy.ec.europa.eu).gov
- Artykuł 267 § 3, nielegalny podsłuch i naruszenie tajemnicy komunikowania się (analiza prawa cyfrowego)(cyberlaw-by-judyta.com)
- Nagrywanie rozmów telefonicznych pracowników call center a przepisy o ochronie danych, HR Law Poland(hrlaw.pl)
- Polski organ ochrony danych zakazuje Meta przetwarzania danych osobowych dwóch osób publicznych w związku z wyświetlaniem reklam typu deepfake(traple.pl)
- UODO: nagrywanie dźwięku powinno odbywać się wyłącznie na podstawie prawnej(uodo.gov.pl).gov
- Raport ICLG o przepisach dotyczących ochrony danych 2025-2026, Polska(iclg.com)