Belgisch laster- en eerroofrecht: laster, eerroof en lasterlijke aangifte (2026)

Het Belgische recht verdeelt reputatieschade in meer categorieën dan de meeste lezers verwachten, en welke categorie van toepassing is, kan echte feiten doen kantelen, zoals of de waarheid van wat gezegd werd zelfs maar relevant is. Dit onderdeel bevat twee uitgebreide pagina's: één over het kernonderscheid tussen laster en eerroof, en één over het afzonderlijke misdrijf van een valse klacht bij de overheid.

Wat hierna volgt, is een oriëntatie op hoe die twee pagina's op elkaar aansluiten, op de burgerlijke weg die de meeste laster- en eerroofgeschillen vandaag in de praktijk volgen, en op een echt Belgische procedurele eigenaardigheid die de pers betreft.

Informatie voor het laatst geverifieerd op 21 juli 2026. Deze pagina bevat algemene juridische informatie en vormt geen juridisch advies voor een individueel geval.

Wat dit onderdeel behandelt

Dit onderdeel bevat twee pagina's die makkelijk door elkaar worden gehaald maar echt verschillend zijn. Laster en eerroof in België behandelt het kernonderscheid tussen laster en eerroof, de straf in artikel 444, gewone belediging in artikel 448, en de burgerlijke weg die de meeste geschillen nu volgen. Lasterlijke aangifte bij de overheid in België behandelt artikel 445, een enger en afzonderlijk misdrijf dat specifiek gericht is op een kwaadwillige schriftelijke klacht bij een gerechtelijke of andere overheid, in plaats van een verklaring die aan het publiek of aan de betrokkene zelf wordt gedaan. Wanneer een rechtmatig gemaakte opname wordt gebruikt om iemand te beschuldigen, wordt het maken van de opname zelf behandeld in het onderdeel Belgisch opnamerecht.

Laster versus eerroof

Artikel 443 van het Strafwetboek omschrijft het onrecht als het kwaadwillig toeschrijven aan iemand van een bepaald feit dat zijn eer kan aantasten of hem aan de openbare verachting kan blootstellen, en verdeelt dit in twee, naargelang de wet de beklaagde toelaat te bewijzen dat dat feit waar is. Waar de wet het bewijs toelaat en de toeschrijving vals of onbewezen is, is het misdrijf laster. Waar de wet het bewijs helemaal niet toelaat, zelfs als de verklaring toevallig waar is, is het misdrijf eerroof. Artikel 444 stelt voor beide één straf vast: een gevangenisstraf van 8 dagen tot 1 jaar plus een geldboete. Het volledige onderscheid, met inbegrip van gewone belediging in artikel 448 en waarom de twee misdrijven makkelijk door elkaar worden gehaald, staat op de pagina over laster en eerroof.

Een ander onrecht: lasterlijke aangifte bij de overheid

Iemand aangeven bij de politie, een parket, of een andere overheid is een echt ander handelen dan die persoon belasteren in een gesprek of in druk, en artikel 445 behandelt het als een eigen misdrijf, lasterlijke aangifte, bestraft met 15 dagen tot 6 maanden plus een geldboete. Het vereist een schriftelijke klacht die met kwaadwilligheid én valsheid samen wordt ingediend, wat het onderscheidt van de gewone laster- en eerroofmisdrijven hierboven. Een klacht die te goeder trouw is ingediend en later verkeerd blijkt te zijn, is dit misdrijf niet. De volledige bestanddelen staan op de pagina over lasterlijke aangifte.

De burgerlijke weg: Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek

Veel van wat er in België als een laster- of eerroofgeschil uitziet, wordt nooit een strafvervolging, maar wordt in plaats daarvan als een burgerlijke schadevordering gevoerd. De oude regel van artikel 1382 van het Burgerlijk Wetboek is nu opgeheven. Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek is op 1 januari 2025 in werking getreden en regelt voortaan de buitencontractuele aansprakelijkheid, met de algemene foutregel in artikel 6.5 en de fout zelf omschreven in artikel 6.6. Wat telt, is de datum van de schadeverwekkende gedraging, niet de datum waarop de vordering wordt ingesteld: een verklaring die vóór 1 januari 2025 is gedaan, wordt nog beoordeeld onder het oude artikel 1382, ook als de vordering erover pas lang na de inwerkingtreding van Boek 6 wordt ingesteld.

Persmisdrijven en het Hof van Assisen

Een onderscheidend procedureel kenmerk van het Belgisch laster- en eerroofrecht is dat een drukpersmisdrijf van oudsher wordt doorverwezen naar het Hof van Assisen, de rechtbank die normaal gezien voorbehouden is voor de zwaarste misdrijven, in plaats van naar een gewone strafrechtbank, op grond van artikel 150 van de Grondwet. De enige belangrijke uitzondering is een drukpersmisdrijf dat is ingegeven door racisme of vreemdelingenhaat, dat wordt gecorrectionaliseerd en in plaats daarvan door de gewone strafrechtbanken wordt behandeld.

Wat verandert op 1 september 2026

Een volledig nieuw Strafwetboek treedt op 1 september 2026 in werking en doet, voor laster en eerroof, meer dan hernummeren. Het smelt laster en eerroof, precies het onderscheid dat hierboven werd uitgelegd, samen tot één misdrijf, laster genoemd, in artikel 240, ondergebracht in niveau 1, het laagste van de acht strafniveaus van het nieuwe wetboek, dat helemaal geen gevangenisstraf meer kent. Artikel 445 wordt artikel 242 en artikel 448 wordt artikel 244. Leest u dit na die datum, dan vermelden de twee pagina's in dit onderdeel de nieuwe nummers naast de huidige.

Waar u verder terechtkunt

Voor het volledige onderscheid tussen laster en eerroof, zie Laster en eerroof in België. Voor het afzonderlijke misdrijf van een kwaadwillige valse klacht bij de overheid, zie Lasterlijke aangifte bij de overheid in België. Voor het opnemen van een gesprek, zie het onderdeel Belgisch opnamerecht, en voor camera's en bewaking, zie het onderdeel Belgisch privacyrecht. Voor andere onderwerpen, keer terug naar Belgische wetgeving.

Deze pagina bevat algemene juridische informatie over een buitenlands rechtsstelsel en vormt geen juridisch advies voor een individueel geval. Of een specifieke verklaring laster, eerroof, of geen van beide is, hangt af van de precieze feiten, en de wet verandert ingrijpend op 1 september 2026. Controleer de geldende tekst op ejustice.just.fgov.be, of raadpleeg een advocaat, voordat u op basis van iets hier handelt.

Veelgestelde vragen

Wat is naar Belgisch recht het verschil tussen laster en eerroof?

Laster is het toeschrijven van een feit dat de beklaagde volgens de wet mag proberen te bewijzen, waarbij de toeschrijving vals of onbewezen blijkt. Eerroof is het toeschrijven van een feit dat de wet helemaal niet toelaat te bewijzen, zodat waarheid geen verweer is, ook al klopt de verklaring toevallig. Beide staan in artikel 443 en delen dezelfde straf in artikel 444.

Is een valse aangifte bij de politie hetzelfde misdrijf als laster of eerroof?

Nee. Een kwaadwillige, valse, schriftelijke klacht bij een gerechtelijke of andere overheid is een eigen misdrijf in artikel 445, lasterlijke aangifte, waarvoor kwaadwilligheid én valsheid samen vereist zijn, en dat op een eigen pagina in dit onderdeel wordt behandeld, niet op de algemene pagina over laster en eerroof.

Kan ik in België een vordering wegens laster of eerroof instellen zonder een strafzaak?

Ja, en de meeste geschillen worden op die manier gevoerd. Een burgerlijke schadevordering, nu geregeld door de artikelen 6.5 en 6.6 van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek voor gedragingen vanaf 1 januari 2025, vereist geen strafrechtelijke veroordeling.

Geldt het oude artikel 1382 nog voor vorderingen wegens laster of eerroof?

Alleen voor gedragingen van vóór 1 januari 2025. Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek, van kracht vanaf die datum, regelt verklaringen die daarna zijn gedaan, met de algemene foutregel in artikel 6.5.

Waarom komen sommige Belgische laster- en eerroofzaken voor het Hof van Assisen?

Een drukpersmisdrijf wordt van oudsher berecht voor het Hof van Assisen in plaats van een gewone strafrechtbank, op grond van artikel 150 van de Grondwet, met één uitzondering: een drukpersmisdrijf dat is ingegeven door racisme of vreemdelingenhaat, wordt gecorrectionaliseerd en in plaats daarvan door de gewone strafrechtbanken behandeld.

Verandert het Belgisch laster- en eerroofrecht binnenkort?

Ja, ingrijpend. Een nieuw Strafwetboek dat op 1 september 2026 in werking treedt, smelt laster en eerroof samen tot één misdrijf in artikel 240, ondergebracht in het laagste strafniveau, niveau 1, dat onder het nieuwe wetboek geen gevangenisstraf meer kent.