Erfbelasting in Vlaanderen: Tarieven, Verminderingen en de Gezinswoning

Niet de federale overheid maar de Gewesten bepalen in België de erfbelasting, en de drie gewestelijke stelsels verschillen genoeg dat een enkele Belgische tariefstabel minstens twee van de drie fout zou voorstellen. Deze pagina behandelt enkel het Vlaams Gewest: de heffing die in het Nederlands erfbelasting heet en in het Frans droits de succession, geregeld onder de Vlaamse Codex Fiscaliteit (VCF) door de Vlaamse Belastingdienst, kortweg VLABEL. Als de betrokken nalatenschap niet in Vlaanderen werd belast, gelden andere tarieven, verminderingen en regels voor de gezinswoning; zie de aparte pagina's voor Wallonië en Brussel.

Welk gewest een bepaalde nalatenschap effectief belast, wordt niet bepaald door waar de erfgenamen wonen of waar onroerend goed zich bevindt. Het wordt bepaald door de eigen fiscale woonplaats van de overledene in de jaren voor het overlijden, en die ene regel verrast meer families dan de tariefstabellen zelf.

Informatie laatst geverifieerd op 21 juli 2026. Deze pagina biedt algemene juridische informatie en vormt geen juridisch advies voor een individueel geval.

Welke nalatenschap Vlaanderen effectief belast

De Belgische erfbelasting wordt aan een gewest toegewezen onder de bijzondere wet van 16 januari 1989 betreffende de financiering van de Gemeenschappen en de Gewesten. Voor de erfbelasting verwijst artikel 5 van die wet naar de fiscale woonplaats van de overledene: de werkelijke, gewone verblijfplaats, samen met het gezin en het centrum van de economische activiteiten, niet louter een adres in het bevolkingsregister. Als de woonplaats tussen gewesten verhuisde tijdens de 5 jaar voor het overlijden, is het bevoegde gewest datgene dat die woonplaats het langst hield tijdens dat specifieke venster van 5 jaar, niet waar de overledene het grootste deel van zijn leven woonde.

Die regel overvalt families vaker dan enige tariefstabel. Neem iemand die dertig jaar in Vlaanderen woonde en dan voor de laatste vier jaar voor het overlijden naar Brussel verhuisde, misschien om dicht bij een ziekenhuis of een volwassen kind te zijn. Omdat de toets enkel naar de 5 jaar onmiddellijk voor het overlijden kijkt, en Brussel de fiscale woonplaats van de overledene hield voor vier van die vijf jaar tegenover één jaar voor Vlaanderen, is Brussel het gewest dat de nalatenschap belast, niet Vlaanderen, ook al bracht de overledene bijna zijn hele leven in Vlaanderen door en gingen de erfgenamen er misschien van uit dat Vlaamse tarieven zouden gelden. Als de nalatenschap onroerend goed omvat, speelt de ligging van dat goed evenmin een rol in deze beslissing; enkel de eigen fiscale woonplaats van de overledene telt.

De schaal voor de rechte lijn: partner en kinderen

In Vlaanderen vallen een langstlevende echtgenoot, wettelijk samenwonende, in aanmerking komende feitelijk samenwonende partner en kinderen (en andere afstammelingen die in hun plaats erven) allemaal onder de schaal van de rechte lijn, onder VCF artikel 2.7.4.1.1, Tabel I. De schaal geldt afzonderlijk op het eigen netto-aandeel van elke erfgenaam, niet op de nalatenschap als geheel, zodat een groter gezin geen enkele erfgenaam in een hogere schijf duwt enkel omdat de nalatenschap in totaal groot is.

Een veelgehoord cijfer dat spreekt van een 'eerste schijf van 150.000 euro' voor de Vlaamse erfbelasting in de rechte lijn, klopt niet; dat cijfer hoort bij de aparte tabel voor schenkingen van onroerend goed, niet bij de erfbelasting. De schaal hierboven, met schijfgrenzen bij 50.000 en 250.000 euro belast aan 3, 9 en 27 procent, is degene die geldt wanneer iemand overlijdt met onroerend goed of ander vermogen dat in Vlaanderen wordt belast.

Broers/zussen en anderen: twee verschillende mechanismen onder één noemer

Vlaanderen belast broers en zussen, en iedereen verder verwijderd, onder VCF artikel 2.7.4.1.1, Tabel II, maar de twee categorieën werken verschillend op een manier waar heel wat lezers van verzamelsites over struikelen.

Broers en zussen worden in Vlaanderen per erfgenaam belast, net als de schaal van de rechte lijn: het eigen netto-aandeel van elke broer of zus wordt afzonderlijk tegen de tabel afgewogen. De categorie 'anderen', iedereen buiten de familiekring en elke partner die niet in aanmerking komt voor de schaal van de rechte lijn, werkt in Vlaanderen anders: het gezamenlijke totaal van de hele categorie wordt eenmaal belast, en die gezamenlijke belasting wordt dan onder de leden verdeeld. Als twee niet-verwante vrienden samen 100.000 euro erven uit een Vlaamse nalatenschap, toetst Vlaanderen niet het eigen aandeel van 50.000 euro van elke vriend afzonderlijk aan de tabel; het toetst de gezamenlijke 100.000 euro. Op dat gezamenlijke totaal komt de belasting neer op 8.750 euro op de eerste 35.000 euro, 18.000 euro op de volgende 40.000 euro en 13.750 euro op de resterende 25.000 euro, voor 40.500 euro in totaal, merkelijk meer dan de 31.000 euro die dezelfde twee aandelen van 50.000 euro in Vlaanderen zouden opleveren als elk afzonderlijk tegen dezelfde tarieven zou worden getoetst. Dit mechanisme van gezamenlijke belasting per categorie is eigen aan Vlaanderen; Wallonië en Brussel belasten elke categorie, broers/zussen en niet-verwanten evenzeer, overal per erfgenaam, zonder een equivalente gezamenlijke stap.

De tool hieronder past de bovenstaande Vlaamse schalen toe op een netto-aandeel dat u invoert en geeft enkel een indicatief cijfer, geen ingediende aangifte.

Verminderingen: waarom Vlaanderen er op papier anders uitziet

Wallonië en Brussel laten elk een erfgenaam in de rechte lijn een vast bedrag aftrekken van zijn aandeel voordat de progressieve schaal wordt toegepast. Vlaanderen biedt geen gelijkwaardig vast, algemeen abattement aan. Het Vlaamse recht gebruikt in de plaats daarvan een engere, formulegebaseerde vermindering die uitdooft naarmate de betrokken waarde groeit, en de precieze drempels ervan staan niet duidelijk genoeg vast in de eigen publieke informatie van Vlaanderen om ze hier betrouwbaar te kunnen weergeven. Een lezer die rekent op een specifiek verminderingscijfer voor een kleine Vlaamse nalatenschap, moet het actuele bedrag rechtstreeks bevestigen bij VLABEL of een notaris, en niet via een algemene tabel.

De gezinswoning: een vrijstelling voor de partner, niet voor het kind

Een langstlevende echtgenoot erft de gezinswoning in Vlaanderen volledig vrij van erfbelasting, en een wettelijk samenwonende krijgt exact dezelfde vrijstelling, zonder dat er een minimumduur van de relatie is vereist. Een feitelijk samenwonende, iemand die geen formele verklaring heeft laten registreren, krijgt in Vlaanderen dezelfde vrijstelling pas nadat het koppel minstens 3 jaar voor het overlijden ononderbroken samen een huishouden en diezelfde woning als hoofdverblijfplaats deelde. De vrijstelling geldt niet tussen bloedverwanten in de rechte lijn die toevallig een woning delen, zoals een ouder en een volwassen kind die samenwonen. Ze dekt bovendien enkel het eigen aandeel van de vrijgestelde partner in de woning; kinderen die samen met die partner erven, betalen nog steeds de gewone Vlaamse schaal van de rechte lijn op hun eigen aandeel van datzelfde onroerend goed.

Twee wijzigingen voor overlijdens vanaf 1 januari 2026

Een Programmadecreet dat eind 2025 werd aangenomen, veranderde twee dingen aan de Vlaamse erfbelasting voor overlijdens vanaf 1 januari 2026.

Ten eerste stijgt de partnervrijstelling op roerende goederen, dus bankrekeningen, beleggingen en gelijkaardig vermogen geërfd door een echtgenoot, wettelijk samenwonende of in aanmerking komende feitelijk samenwonende partner, van 50.000 naar 75.000 euro onder VCF artikel 2.7.6.0.6, tweede lid. Dit is in Vlaanderen een vrijstelling die enkel voor de partner geldt: ze geldt niet voor kinderen, en ze is niet van toepassing op onroerend goed buiten de hierboven beschreven regels voor de gezinswoning.

Ten tweede voerde Vlaanderen de singlevermindering in onder VCF artikel 2.7.4.2.5, een nieuwe vermindering waarmee een testator zonder partner en zonder afstammelingen in de rechte lijn tot 100.000 euro kan toewijzen aan een of meer met naam genoemde begunstigden uit de categorie 'anderen', aan 3 procent op de eerste 50.000 euro en 9 procent op de volgende 50.000 euro, in plaats van de gewone tarieven van Tabel II hierboven. De vermindering is in Vlaanderen niet automatisch; ze moet uitdrukkelijk worden opgenomen in een testament. Het oudere mechanisme van de vriendenerfenis, dat een gelijkaardige groep begunstigden tot 15.000 euro aan een verlaagd tarief liet ontvangen, blijft in Vlaanderen enkel nog gelden voor testamenten van vóór 1 januari 2026, en kan niet worden gecombineerd met de nieuwe singlevermindering in dezelfde nalatenschap.

Aangifte en betaling: de termijn is federaal, de belasting is Vlaams

De termijn om de aangifte van nalatenschap in te dienen, volgt dezelfde federale regel die in elk Belgisch gewest geldt: 4 maanden na een overlijden in België, 5 maanden na een overlijden elders in de Europese Economische Ruimte en 6 maanden na een overlijden buiten Europa, waarbij de termijn naar de volgende werkdag opschuift als hij op een weekend of feestdag valt. Te laat indienen kost in Vlaanderen 25 euro per maand per erfgenaam. De betaling zelf is verschuldigd 2 maanden nadat die aangiftetermijn is verstreken, niet 2 maanden vanaf de datum waarop de aangifte effectief werd ingediend, en ook niet vanaf een aanslagbiljet dat VLABEL later verstuurt. In Vlaanderen bestaan uitstelmogelijkheden tot 5 jaar wanneer een erfgenaam werkelijk niet op tijd kan betalen.

Een uitgewerkt voorbeeld: wat de Vlaamse erfbelasting werkelijk kost

Neem een Vlaamse nalatenschap van 300.000 euro netto, gelijk verdeeld tussen twee kinderen, zonder langstlevende echtgenoot of partner. Het eigen aandeel van elk kind is 150.000 euro, afzonderlijk getoetst aan de bovenstaande schaal van de rechte lijn: 3 procent op de eerste 50.000 euro is 1.500 euro, en 9 procent op de resterende 100.000 euro tot het aandeel van 150.000 euro van dat kind is 9.000 euro, voor 10.500 euro verschuldigd door elk kind. Samen zijn de twee kinderen 21.000 euro Vlaamse erfbelasting verschuldigd op de nalatenschap van 300.000 euro, een effectief tarief van 7 procent in totaal, ook al bereikt het hoogste marginale tarief van de schaal 27 procent.

Wallonië en Brussel belasten dezelfde soort nalatenschap anders

Geen van de cijfers op deze pagina geldt buiten Vlaanderen. Een nalatenschap die in Wallonië wordt belast, volgt een schaal van negen schijven in de rechte lijn en andere regels voor de gezinswoning en de abattementen; zie de pagina over de successierechten in Wallonië. Een nalatenschap die in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wordt belast, volgt zijn eigen schaal van zes schijven in de rechte lijn en drie aparte schalen voor zijverwanten; zie de pagina over de successierechten in Brussel. Voor wie erft onder het Belgische burgerlijk recht, voordat er belasting wordt berekend, zie wie erft in België; voor hoe een schenking van jaren voor het overlijden een nalatenschap nog kan beïnvloeden, zie schenkingen tijdens het leven in België.

Dit artikel beschrijft de Vlaamse erfbelasting in algemene termen en vormt geen juridisch of fiscaal advies voor een individuele nalatenschap. Tarieven, vrijstellingen en termijnen die hier worden beschreven, kunnen wijzigen, en de eigen feiten van een nalatenschap, eerdere schenkingen, huwelijkscontracten en het bezit van een familiebedrijf, kunnen het resultaat allemaal beïnvloeden. Bevestig de actuele cijfers bij VLABEL of een notaris voordat u een aangifte indient of een beslissing neemt op basis van deze pagina.

Veelgestelde vragen

Welk gewest bepaalt de erfbelasting als iemand in meer dan één gewest woonde voor het overlijden?

Het gewest dat de fiscale woonplaats van de overledene het langst hield tijdens de 5 jaar onmiddellijk voor het overlijden, niet het gewest waar de overledene het grootste deel van zijn leven doorbracht of waar de erfgenamen zelf wonen.

Zijn de Vlaamse tarieven van de erfbelasting voor elke erfgenaam in een nalatenschap hetzelfde?

Nee. Vlaanderen past zijn schaal voor de rechte lijn en zijn schaal voor broers en zussen afzonderlijk toe op het eigen netto-aandeel van elke erfgenaam, maar het past de schaal voor 'anderen' toe op het gezamenlijke totaal dat die hele categorie ontvangt, in plaats van op het individuele bedrag van elke persoon.

Is er in Vlaanderen echt geen vast abattement zoals in Wallonië en Brussel?

Vlaanderen biedt geen gelijkwaardig vast, algemeen abattement aan. Het gebruikt in de plaats daarvan een engere, formulegebaseerde vermindering, en de precieze drempels ervan worden hier niet weergegeven omdat de eigen informatie van Vlaanderen over dit mechanisme niet duidelijk genoeg vaststaat om betrouwbaar te kunnen worden herhaald.

Geldt de hogere partnervrijstelling van 75.000 euro ook voor kinderen?

Nee. De vrijstelling op roerende goederen die van 50.000 naar 75.000 euro steeg voor overlijdens vanaf 1 januari 2026, geldt enkel voor een langstlevende echtgenoot, wettelijk samenwonende of in aanmerking komende feitelijk samenwonende partner. Kinderen en andere erfgenamen worden op roerende goederen belast volgens de gewone schaal.

Erft een partner die met de overledene samenwoonde maar nooit iets liet registreren, de gezinswoning belastingvrij?

Enkel nadat die als feitelijk samenwonende minstens 3 jaar voor het overlijden ononderbroken in die woning samenwoonde. Een geregistreerde wettelijk samenwonende of een echtgenoot krijgt de vrijstelling zonder die wachttijd.

Wanneer is de Vlaamse erfbelasting eigenlijk verschuldigd?

De aangifte van nalatenschap moet binnen 4 maanden na een overlijden in België worden ingediend, 5 maanden bij een overlijden elders in de EER of 6 maanden buiten Europa, en de betaling is verschuldigd 2 maanden nadat die aangiftetermijn is verstreken, ongeacht wanneer de aangifte effectief werd ingediend.

Kan een kinderloze persoon geld nalaten aan een vriend tegen een lager Vlaams tarief?

Voor overlijdens vanaf 1 januari 2026 kan een testator zonder partner en zonder afstammelingen in de rechte lijn tot 100.000 euro toewijzen aan met naam genoemde begunstigden uit de categorie 'anderen', aan 3 en 9 procent via de singlevermindering, op voorwaarde dat het testament dit uitdrukkelijk vermeldt. De oudere vriendenerfenis geldt nog enkel voor testamenten van vóór die datum en kan niet worden gecombineerd met de nieuwe vermindering.