Messenwet in Nederland: Wat Is Verboden

De messenregels in Nederland staan in de Wet wapens en munitie (WWM), en niet in een aparte messenwet. De WWM verdeelt wapens in categorieën, en de categorie waarin een mes valt, bepaalt of u het mag bezitten, dragen, of geen van beide.

Deze pagina zet het vaste WWM-kader uiteen: welke messen volledig verboden zijn, welke wel mogen worden bezeten maar niet gedragen, de straffen, en waar lokale messenverbodzones vandaan komen. Zij behandelt ook een landelijk messenverbod en de verkoop van messen aan minderjarigen, die beide zijn voorgesteld maar niet in werking zijn getreden. De pagina is beschrijvend: zij zet uiteen wat de wet verbiedt en toestaat, en verwijst naar de WWM als de geldende wet.

Informatie voor het laatst gecontroleerd op 22 juli 2026. Deze pagina geeft algemene juridische informatie over het Nederlandse recht en vormt geen juridisch advies in een individueel geval.

Hoe de WWM messen indeelt

De Wet wapens en munitie verdeelt wapens in vier categorieën. Voor messen zijn er twee van belang: categorie I, die verboden is, en categorie IV, waarvan het dragen is gereguleerd. De definities staan in artikel 2 WWM.

Categorie I noemt wapens die als zodanig verboden zijn. Onder artikel 2, Categorie I, vallen stiletto's, valmessen en vlindermessen, en andere vouwmessen waarvan het lemmet meer dan één snijkant heeft of die langer zijn dan 28 centimeter in geopende toestand. Dezelfde categorie omvat ook boksbeugels, werpsterren, vilmessen en ballistische messen.

Categorie IV omvat blanke wapens waarvan het bezit niet als zodanig verboden is, maar het dragen wel. Zij omvat dubbelzijdig geslepen lemmeten die niet al onder categorie I vallen, en rapieren, degens, sabels en bajonetten. Zij eindigt met een vangnetbestanddeel: voorwerpen waarvan, gelet op hun aard of de omstandigheden waaronder zij worden aangetroffen, redelijkerwijs kan worden aangenomen dat zij zijn bestemd om letsel aan personen toe te brengen of te bedreigen. Dit is de bepaling waaronder een gewoon keuken- of gebruiksmes dat op straat wordt gedragen als wapen kan worden behandeld.

Wat u niet mag bezitten, en wat u niet mag dragen

Stiletto's, valmessen en vlindermessen, en vouwmessen waarvan het lemmet meer dan één snijkant heeft of die langer zijn dan 28 centimeter in geopende toestand, zijn verboden wapens (categorie I) die zelfs niet mogen worden bezeten (artikel 2 en artikel 13 Wet wapens en munitie); andere steekwapens in categorie IV mogen wel worden bezeten maar niet in het openbaar worden gedragen (artikel 27 Wet wapens en munitie).

De twee verboden werken verschillend. Artikel 13 lid 1 WWM stelt strafbaar wie een categorie I-wapen vervaardigt, verandert, overdraagt, voorhanden heeft, draagt, vervoert, dan wel invoert of uitvoert. Voor een stiletto, een vlindermes, of een vouwmes waarvan het lemmet meer dan één snijkant heeft of dat langer is dan 28 centimeter geopend, betekent dit dat zelfs het thuis bewaren ervan onrechtmatig is.

Categorie IV is lichter. Artikel 27 lid 1 WWM verbiedt het dragen van een wapen van de categorieën II, III en IV. Het voorhanden hebben wordt afzonderlijk geregeld: artikel 26 WWM verbiedt het voorhanden hebben van wapens van de categorieën II en III, de vuurwapencategorieën, maar niet van categorie IV. Een categorie IV-mes mag dus rechtmatig worden bezeten, en het strafbare feit is het dragen ervan op een openbare plaats.

Er gelden al twee wettelijke leeftijdsregels, maar alleen voor categorie IV-wapens en niet voor gewone messen. Artikel 26 lid 5 WWM verbiedt aan iedereen jonger dan 18 jaar het voorhanden hebben van een categorie IV-wapen, en artikel 31 lid 4 WWM verbiedt de overdracht van een categorie IV-wapen aan een persoon jonger dan 18 jaar. Omdat een gewoon keukenmes op zichzelf geen categorie IV-wapen is, vallen gewone messenverkopen niet onder deze regels, en dat is precies het gat waarop de voorgestelde landelijke wetgeving is gericht.

Straffen

Het in het openbaar dragen van een categorie IV-wapen, in strijd met artikel 27, wordt op grond van artikel 54 WWM bestraft met een geldboete van de derde categorie. Het bezitten of dragen van een categorie I-mes, in strijd met artikel 13, is ernstiger: artikel 55 lid 1 WWM stelt hierop ten hoogste negen maanden gevangenisstraf of een geldboete van de vierde categorie.

De boetecategorieën komen uit artikel 23 Sr. De geconsolideerde tekst draagt een redactionele aantekening 'Per 1 januari 2026', met geïndexeerde bedragen van € 11.000 voor de derde categorie en € 27.500 voor de vierde. Deze bedragen worden periodiek opnieuw geïndexeerd, zodat het jaar van belang is bij het noemen van een bedrag.

De veel zwaardere straffen in artikel 55 lid 3 WWM, tot acht jaren, betreffen vuurwapens en categorie II-wapens, niet messen. Zij worden hier alleen genoemd om de messenstraffen in het juiste perspectief te plaatsen.

Lokale messenverbodzones en preventief fouilleren

Er bestaat geen landelijk verbod op het dragen van een gewoon mes. Het instrument dat wel bestaat is gemeentelijk. Artikel 52 WWM regelt de fouilleerbevoegdheden: lid 2 staat een onderzoek van iemands kleding toe bij redelijk vermoeden van een wapenfeit, en lid 3 staat preventief fouilleren toe binnen een aangewezen veiligheidsrisicogebied op grond van de artikelen 151b en 174b Gemeentewet, waarbij de officier van justitie kan gelasten dat iedereen op wapens kan worden gefouilleerd.

De gemeenteraad wijst zo'n gebied aan en verleent de burgemeester de bevoegdheid; de messenverbodzones die sommige steden bekendmaken, worden vervolgens opgenomen in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), en zij verschillen van gemeente tot gemeente. Nederland is een eenheidsstaat, zodat de WWM zelf landelijk is; deze APV-zones zijn de ene lokale laag daarbovenop.

De regels zijn beschrijvend, geen vrijbrief. Het dragen van een mes als wapen is een strafbaar feit, en of een mes dat wordt gedragen voor werk, sport, vissen of voedselbereiding rechtmatig is, hangt af van de omstandigheden en wordt beoordeeld door de autoriteiten, niet iets wat iemand zelf kan vaststellen.

Komt er een landelijk messenverbod?

Per juli 2026 bestaat er geen landelijke wet die het dragen van gewone messen of de verkoop daarvan aan minderjarigen verbiedt; een vrijwillige verkoopnorm beperkt de verkoop tot kopers van 18 jaar en ouder, sommige gemeenten stellen messenverbodzones in via hun lokale APV, en landelijke wetgeving hierover is voorgesteld maar nog niet in werking getreden.

De messencategorieën zijn niet nieuw. Zij gaan terug op een wetsvoorstel (wetsvoorstel 32206) dat stiletto's en verwante wapens verbood en op 24 april 2012 in werking trad, en de tekst van categorie I is ongewijzigd in de huidige versie van de WWM.

De wijziging die op 1 juli 2026 wel in werking trad, is een vuurwapenmaatregel, geen messenmaatregel. Artikel 55 lid 3 WWM verhoogde het strafmaximum voor ernstige illegale-vuurwapenfeiten, en de bijbehorende hervorming richt zich ook op voorbereidingshandelingen en het delen van 3D-printblauwdrukken voor vuurwapens. Niets daarvan raakt de messenstraffen.

Twee messenvoorstellen liggen nog op tafel zonder wet te zijn. Een wetsvoorstel uit 2022-2023 voor een landelijk draagverbod en een verbod op de verkoop van bepaalde messen aan minderjarigen liep vast na een kritisch advies van de Raad voor de rechtspraak, en sindsdien geldt in plaats daarvan sinds 2022 een vrijwillige verkoopnorm van 18 jaar en ouder. In mei en juni 2026 drong een meerderheid in de Tweede Kamer opnieuw bij het kabinet aan op een landelijk messenverbod, en een volledige herziening van de WWM bevindt zich in een vroeg, schetsmatig stadium. Beide zijn voorstellen; geen van beide is in werking getreden.