Burenrecht: Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek uitgelegd

Burenrecht regelt de alledaagse wrijvingen tussen mensen van wie de percelen een lijn delen: geluid, een te dicht bij de grens geplante heg, takken over de schutting, een onzekere erfgrens, een muur die aan vervanging toe is. Bijna alles daarvan staat op één plek, Boek 5, Titel 4 van het Burgerlijk Wetboek (BW), in de artikelen 5:37 tot 5:59. Deze pagina is de kaart: ze benoemt elke regel en verwijst naar de pagina die het onderwerp volledig behandelt.

Omdat Nederland één landelijke rechtsorde is, gelden deze artikelen overal op dezelfde manier. Wat lokaal varieert, is niet het Burgerlijk Wetboek maar de gemeentelijke laag: de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) die een gemeente gebruikt voor geluid en voor sommige regels over schuttingen en heggen. Houd deze twee niveaus uit elkaar en de meeste vragen beantwoorden zichzelf.

Deze pagina is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en vormt geen juridisch advies. Het vervangt niet het advies van een advocaat, notaris of andere bevoegde juridisch adviseur voor uw specifieke situatie. De informatie is algemeen van aard en past mogelijk niet op uw geval. Het recht verandert: controleer de geldende teksten op wetten.overheid.nl en rijksoverheid.nl. Informatie bijgewerkt op de publicatiedatum 22 juli 2026. Voor advies op maat kunt u terecht bij een advocaat of het Juridisch Loket.

De civiele kern: artikel 5:37 en artikel 6:162 BW

De civiele route voor een burengeschil steunt op twee artikelen die samen worden gelezen: artikel 5:37 BW verbiedt een eigenaar om onrechtmatige hinder aan buren te veroorzaken, en de onrechtmatigheid wordt getoetst aan artikel 6:162 BW, de algemene onrechtmatige daad. Of geluid, rook, geur of lichtverlies de grens overschrijdt, hangt af van de aard, de ernst en de duur ervan en van de plaatselijke omstandigheden, per geval beoordeeld.

Bijna elke burenvordering die bij de rechter terechtkomt, loopt via deze twee artikelen. Artikel 5:37 BW is de specifieke burenregel, en artikel 6:162 BW is de algemene norm waaraan wordt getoetst. De remedies zijn een verbod of bevel en, waar sprake is van schade, schadevergoeding. Geluid is de meest voorkomende aanleiding en heeft een eigen pagina: zie geluidsoverlast.

Geen landelijke grens

Er is geen landelijke grens die deze pagina kan noemen voor geluidsoverlast van buren of voor schuttinghoogte. Geluidsoverlast van buren wordt geregeld door de lokale gemeentelijke verordening (de Algemene Plaatselijke Verordening, APV) samen met de civiele hindertoets van artikel 5:37 en artikel 6:162 BW; schuttingregels combineren artikel 5:42, 5:48 en 5:49 BW met de APV en de omgevingsvergunning. Omdat de APV per gemeente verschilt, zou een landelijk getal ergens onjuist zijn, dus controleer dit bij uw eigen gemeente.

Dit is het waard om duidelijk te stellen, want de twee meest gestelde burenrecht-vragen, hoe luid is te luid en hoe hoog mag een schutting zijn, verwachten allebei een landelijk getal, en dat is er niet. De civiele artikelen stellen een open norm, terwijl de concrete getallen in de lokale APV staan en, voor schuttingen, in de bouwregels. Controleer altijd bij uw eigen gemeente voordat u vertrouwt op een getal dat u elders leest.

De kaart van Boek 5, Titel 4

De tabel hieronder somt de regels in Titel 4 op en verwijst naar de pagina die elke regel behandelt. Deze pagina herhaalt de details niet; ze laat zien waar elk onderwerp staat.

Een paar aangrenzende artikelen maken de titel compleet. Artikelen 5:38 tot 5:41 BW gaan over water tussen percelen, natuurlijke afvloeiing, goten en drainage, wat een zoeker zelden bereikt maar het beeld compleet maakt. Artikel 5:57 BW regelt een noodweg waar een perceel geen toegang heeft tot de openbare weg. Dit zijn landelijke regels, zoals de rest van de titel.

Ramen en balkons dicht bij de erfgrens (artikel 5:50 BW)

Een regel die deze pagina voor zichzelf houdt, is de uitzichtregel. Onder artikel 5:50 BW mag u geen ramen, andere muuropeningen, balkons of soortgelijke werken hebben binnen twee meter van de erfgrens voor zover deze uitzicht geven op het perceel van de buur, tenzij de buur toestemming heeft gegeven. Het is een privacyregel over uitzicht die over het bouwwerk zelf gaat, los van de gegevensbeschermingskwestie die een camera oproept.

Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld wanneer het aangrenzende perceel een openbare weg of openbaar water is, en de afstand van twee meter wordt op een vaste manier gemeten. Een langbestaande opening kan ook na verloop van tijd bescherming krijgen. Waar een opening wordt betwist, is dit een van de situaties die bij de rechter terechtkomt.

Wie beslist: de forumkaart

De meeste burenrechtelijke geschillen zijn vorderingen van onbepaalde waarde en worden beslecht door de rechtbank, niet door de kantonrechter. De regel dat de kantonrechter ongeacht het bedrag bevoegd is, geldt voor huur-, arbeids- en consumentenkoopzaken (artikel 93 sub c Rv), niet voor het burenrecht, dat op waarde wordt gerouteerd.

Als u de stukjes samenvoegt, behandelen drie instanties de meeste burenrecht-vragen. De burgerlijke rechter, in de praktijk de rechtbank, beslist geschillen over hinder, erfgrenzen, beplantingen en muren. Het Kadaster beheert de geregistreerde kadastrale grens en kan een landmeter sturen om deze opnieuw op het terrein aan te geven, een dienst die bekend staat als grensreconstructie. De gemeente stelt de lokale laag vast en handhaaft deze via de APV.

Een zuiver geldelijke burenvordering van € 25.000 of minder, zoals schadevergoeding voor specifieke schade, kan nog steeds naar de kantonrechter onder artikel 93 sub a Rv. Maar neem de huur- of arbeidsregel niet over: daarvoor is de kantonrechter bevoegd ongeacht het bedrag, en voor het burenrecht is dat niet zo.

De afzonderlijke pagina's

Elk onderwerp op de kaart heeft een eigen pagina: geluidsoverlast, erfgrenzen, overhangende takken en schuttingen en beplanting. Ze staan samen in onze sectie eigendoms- en burengeschillen, naast het bredere overzicht Nederlands recht. Als een geschil een camera betreft die op uw erf is gericht, is dat een privacykwestie: zie beveiligingscamera's van de buren.

Veelgestelde vragen

Wat is burenrecht?

Burenrecht is het Nederlandse recht van rechten en plichten tussen eigenaren van aangrenzende percelen. Het staat in Boek 5, Titel 4 van het Burgerlijk Wetboek (artikelen 5:37 tot 5:59) en omvat hinder, erfgrenzen, beplantingen, muren, schuttingen en rechten van overpad.

Welke wet regelt geschillen tussen buren in Nederland?

De kernregels staan in Boek 5 van het BW, met de algemene regeling van de onrechtmatige daad in artikel 6:162 BW achter de hinderregel. De procedure en de keuze van de rechter komen uit het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv).

Hoe wordt de grens tussen twee percelen vastgesteld?

Dit onderwerp wordt behandeld op onze pagina over erfgrenzen. Kort gezegd telt de geregistreerde Kadastergrens, niet de zichtbare schutting; die pagina behandelt volledig de afpaling onder artikel 5:46 BW, de vaststelling van een onzekere grens door de rechter onder artikel 5:47 BW, en de Kadaster-grensreconstructie.

Mag ik takken afknippen die over mijn tuin hangen?

Dit onderwerp wordt behandeld op onze pagina over overhangende takken, die artikel 5:44 BW volledig behandelt: de schriftelijke aanmaning die u moet doen voordat u overhangende takken zelf terugsnoeit, en de aparte regel waarmee u doorschietende wortels zonder waarschuwing mag verwijderen.

Hoe hoog mag een schutting tussen buren zijn?

Er bestaat geen landelijk getal, en dit onderwerp wordt behandeld op onze pagina over schuttingen en beplanting. De regels over hoogte en vergunningen komen van uw eigen gemeente, niet van het Burgerlijk Wetboek, en die pagina behandelt dit naast het aparte recht van artikel 5:49 BW om een gemeenschappelijke scheidsmuur te eisen.

Gaan de meeste burenzaken naar de kantonrechter?

Nee. Omdat een typische burenvordering, zoals een bevel om een beplanting te verwijderen of hinder te stoppen, van onbepaalde waarde is, gaat deze naar de rechtbank. Alleen een zuiver geldelijke vordering van € 25.000 of minder kan naar de kantonrechter.

Mijn buur richt een camera op mijn tuin. Is dat burenrecht?

Nee, dat is een gegevensbeschermingskwestie onder de AVG en geen hinderkwestie onder Boek 5. Onze aparte pagina over beveiligingscamera's van de buren legt uit wanneer een particuliere camera de huishoudelijke uitzondering verliest.

Mag ik een raam plaatsen in een muur dicht bij de erfgrens?

Niet zomaar. Onder artikel 5:50 BW hebben ramen, andere muuropeningen en balkons binnen twee meter van de erfgrens toestemming van de buur nodig wanneer ze uitzicht geven op het perceel van de buur, tenzij een lokale regel of een langbestaande situatie dit toestaat.