Schutting Regels in Nederland: Hoogte, Afstanden en de Scheidsmuur

Het plaatsen van een schutting tussen twee Nederlandse tuinen roept drie verschillende vragen op die vaak door elkaar worden gehaald: of u uw erf eigenlijk mag afsluiten, hoe hoog de schutting mag zijn, en of u uw buurman kunt verplichten mee te delen in een scheidsmuur. Elke vraag heeft een ander antwoord op een andere plek.

Het recht om af te sluiten en het recht op een gezamenlijke scheidsmuur komen uit Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek. De maximale hoogte staat daarentegen helemaal niet in het burgerlijk wetboek: die komt uit publiekrechtelijke bouwregels en uw eigen gemeente, en dat is waarom geen enkele pagina u een landelijk cijfer kan geven.

Deze pagina scheidt de drie vragen: het recht om af te sluiten op grond van artikel 5:48 BW, de vergunningswerkelijkheid rond hoogte, de plantafstanden in artikel 5:42 BW, en het recht om een gedeelde scheidsmuur te eisen op grond van artikel 5:49 BW.

Informatie voor het laatst gecontroleerd op 22 juli 2026. Deze pagina geeft algemene juridische informatie over het Nederlandse recht en vormt geen juridisch advies in een individueel geval.

Het recht om uw erf af te sluiten: artikel 5:48 BW

De duidelijkste regel komt eerst. Artikel 5:48 BW bepaalt in een enkele zin dat de eigenaar van een erf bevoegd is dit af te sluiten (De eigenaar van een erf is bevoegd dit af te sluiten).

Dat is de wettelijke grondslag voor het bouwen van een schutting of het planten van een heg rond uw eigen grond. Het zegt op zichzelf niets over hoe hoog u mag bouwen of hoe dicht bij de erfgrens u mag planten. Die grenzen komen uit andere artikelen en uit publiekrechtelijke vergunningregels, hieronder uitgewerkt.

Voor de goede orde: artikel 5:43 BW definieert een muur voor deze doeleinden als iedere ondoorzichtige afsluiting van steen, hout of ander geschikt materiaal. Daarom telt een massief houten schutting voor de scheidsmuurregel als muur, en niet alleen een bakstenen muur.

Hoe hoog mag een schutting zijn, en waarom er geen eenduidig antwoord bestaat

Er bestaat geen enkel landelijk cijfer dat een pagina kan noemen voor burengeluid of voor de schuttinghoogte. Burengeluid wordt geregeld door de plaatselijke gemeentelijke verordening (de Algemene Plaatselijke Verordening, APV) samen met de civiele hindertoets van artikel 5:37 en artikel 6:162 BW; schuttingregels combineren artikel 5:42, 5:48 en 5:49 BW met de APV en de omgevingsvergunning. Omdat de APV per gemeente verschilt, zou een landelijk cijfer ergens onjuist zijn, dus controleer dit bij uw eigen gemeente.

De reden is structureel. Het cijfer van twee meter dat vaak wordt genoemd, is een publiekrechtelijke vergunningdrempel, geen regel uit het burgerlijk wetboek, en wordt beperkt door het plaatselijke omgevingsplan en de gemeentelijke verordening (APV). Als algemeen landelijk uitgangspunt is een schutting tot twee meter vaak toegestaan zonder vergunning achter de voorgevelrooilijn, en tot een meter in de zone naar de openbare weg, maar dit zijn de vergunningvrije standaardhoogtes en uw gemeente kan deze anders regelen.

Omdat deze hoogtedrempels in nationale bouwregels onder de Omgevingswet staan en vervolgens worden overlapt door het plaatselijke omgevingsplan en de APV, is het enige veilige antwoord op de vraag hoe hoog een schutting mag zijn: controleer de regels voor uw eigen adres, bijvoorbeeld via de gemeente of het landelijke Omgevingsloket. Een schutting die de vergunningvrije hoogte overschrijdt, is niet zonder meer verboden; deze vereist simpelweg een omgevingsvergunning.

Plantafstanden: artikel 5:42 BW

Hoe dicht een boom of heg bij de erfgrens mag staan, wordt vastgelegd in het burgerlijk wetboek, in artikel 5:42 BW:

De plantafstanden worden vastgelegd door artikel 5:42 BW: een boom moet minstens twee meter van de erfgrens staan, gemeten vanaf het midden van de voet, en een heester of heg minstens een halve meter, tenzij een plaatselijke verordening of gewoonte een kleinere afstand toestaat.

In de praktijk betekent dit dat een boom twee meter afstand tot de erfgrens moet houden, gemeten vanaf het midden van de voet, en een heester of heg een halve meter, tenzij een plaatselijke verordening of plaatselijke gewoonte een kleinere afstand toestaat. Een beplanting die te dicht staat, kan in beginsel verplaatst of verwijderd moeten worden.

Er is een ingebouwde uitzondering in artikel 5:42 lid 3 BW: een buur kan geen bezwaar maken tegen een boom, heester of heg die niet hoger reikt dan de scheidsmuur tussen de erven. Overhangende takken en doorschietende wortels zijn een aparte kwestie, geregeld onder artikel 5:44 BW en behandeld op de pagina over overhangende takken.

Een gedeelde scheidsmuur eisen: artikel 5:49 BW

Artikel 5:49 BW geeft buren in bebouwde gebieden een apart recht. De wettekst luidt:

1 Ieder der eigenaars van aangrenzende erven in een aaneengebouwd gedeelte van een gemeente kan te allen tijde vorderen dat de andere eigenaar ertoe meewerkt, dat op de grens van de erven een scheidsmuur van twee meter hoogte wordt opgericht, voor zover een verordening of een plaatselijke gewoonte de wijze of de hoogte der afscheiding niet anders regelt. De eigenaars dragen in de kosten van de afscheiding voor gelijke delen bij. 2 Het vorige lid is niet toepasselijk, indien een der erven een openbare weg of een openbaar water is.

Twee zaken zijn hierbij van belang. Ten eerste geldt het recht alleen in een aaneengebouwd gedeelte van een gemeente, en niet wanneer een van de erven een openbare weg of openbaar water is. Ten tweede kan binnen dat gebied iedere eigenaar te allen tijde eisen dat de ander meewerkt aan het oprichten van een scheidsmuur van twee meter op de grens, waarbij de kosten gelijk worden gedeeld (voor gelijke delen), tenzij een plaatselijke verordening of gewoonte de wijze of hoogte anders regelt.

Het is belangrijk dit los te houden van de vergunningsvraag. De twee meter in artikel 5:49 BW is de hoogte van een gedeelde muur die u kunt eisen, geen plafond voor hoe hoog een schutting mag zijn. Een vrijstaande schutting, muur of heg waaronder de erfgrens in de lengterichting loopt, wordt mandelig op grond van artikel 5:62 BW, zodat beide buren eigenaar zijn en samen het onderhoud dragen.

Bouwen op de erfgrens of op eigen grond

Waar u bouwt, bepaalt van wie de schutting is. Een schutting die u volledig op uw eigen grond bouwt, binnen de erfgrens, blijft van u, en de hoogte- en vergunningregels hierboven blijven daarop van toepassing. Een vrijstaande schutting of muur waaronder de erfgrens in de lengterichting loopt, wordt mandelig op grond van artikel 5:62 BW, gezamenlijk eigendom van beide buren.

Dat verschil heeft praktische gevolgen voor reparaties en latere aanpassingen. Een mandelige afscheiding kan niet zomaar door één eigenaar alleen worden veranderd of verwijderd, terwijl een schutting die volledig aan uw eigen kant staat door u onderhouden mag worden. Weet u niet zeker waar de grens precies loopt voordat u bouwt, dan kan de geregistreerde lijn opnieuw worden aangegeven, wat wordt behandeld op de pagina over erfgrenzen.