Garantierechten in Nederland: de wettelijke garantie (artikel 7:17 BW)

Garantierechten (garantie) behoren tot de meest verkeerd begrepen onderdelen van het Nederlandse consumentenrecht, omdat het woord twee heel verschillende dingen dekt. Het ene is een belofte die een winkel of fabrikant vrijwillig geeft; het andere is een recht dat elke koper van rechtswege heeft, of iemand het nu vermeldt of niet.

Deze twee uit elkaar houden is precies waar het op deze pagina om draait. Het wettelijke recht is de sterkste van de twee, het geldt voor elke consumentenaankoop, en het kan niet door kleine lettertjes worden weggenomen.

Deze pagina legt uit wat de wettelijke garantie dekt, hoe lang een product moet meegaan, wie een gebrek moet bewijzen, wat een consument kan eisen als iets defect is, en hoe een fabrieksgarantie zich daarbovenop verhoudt.

Informatie voor het laatst gecontroleerd op 22 juli 2026. Deze pagina geeft algemene juridische informatie over het Nederlandse recht en vormt geen juridisch advies in een individueel geval.

De twee garanties, en waarom het verschil ertoe doet

Bijna elk geschil over garantie komt voort uit het verwarren van een commerciële belofte met een wettelijk recht. Het onderscheid is het waard om eenmaal duidelijk te stellen, voordat er iets anders aan bod komt.

De Nederlandse wet geeft elke consument een wettelijke garantie: een product moet aan de overeenkomst beantwoorden en de eigenschappen hebben die een koper redelijkerwijs mag verwachten voor normaal gebruik (artikel 7:17 BW). Deze is dwingend en kan niet worden weggecontracteerd. Een garantie van fabrikant of verkoper (commerciële garantie, ook fabrieks- of verkopersgarantie genoemd, artikel 7:6a BW) is een aparte, vrijwillige toezegging daarbovenop, en zij vermindert de wettelijke rechten nooit.

Het praktische gevolg is dat een consument altijd ten minste de wettelijke garantie heeft, en soms daarnaast ook een commerciële. Een winkel kan haar eigen kortere garantie niet gebruiken om de wettelijke buiten werking te stellen.

Wat conformiteit betekent

Conformiteit is de kern van de wettelijke garantie. Artikel 7:17 BW bepaalt dat de afgeleverde zaak aan de overeenkomst moet beantwoorden, wat betekent dat zij de eigenschappen moet bezitten die de koper redelijkerwijs mocht verwachten, met inbegrip van alles wat nodig is voor normaal gebruik van dat soort product.

Wat een koper redelijkerwijs mag verwachten, hangt af van de aard van het product, de prijs ervan en eventuele mededelingen van de verkoper daarover. Een goedkope waterkoker en een premium exemplaar worden niet aan dezelfde maatstaf gehouden, omdat de verwachting wordt afgemeten aan wat daadwerkelijk is gekocht.

Hoe lang een product moet meegaan

Het Nederlandse recht stelt geen vast aantal jaren voor de wettelijke garantie. In plaats van een harde grens vraagt de conformiteitstoets hoe lang een product van dat soort, tegen die prijs, bij normaal gebruik redelijkerwijs zou moeten meegaan.

Daarom kan het wettelijke recht langer duren dan de eigen garantie van een winkel. Een wasmachine die na drie jaar defect raakt, kan nog steeds niet-conform zijn, ook al is een commerciële garantie van twee jaar verstreken, omdat een koper redelijkerwijs mocht verwachten dat zij langer zou meegaan. De levensduur is een kwestie van hoe de conformiteitsnorm wordt toegepast, geen cijfer dat in het artikel staat.

Het eerste jaar: wie het gebrek moet bewijzen

Het tijdstip waarop een gebrek zich voordoet, bepaalt wie wat moet bewijzen, en het eerste jaar wordt daarbij bijzonder behandeld. Artikel 7:18a lid 2 BW bepaalt dat, als een gebrek zich binnen een jaar na aflevering openbaart, het product wordt vermoed niet aan de overeenkomst te hebben beantwoord op het moment van aflevering.

In de praktijk keert dat de bewijslast om voor het eerste jaar. De verkoper, en niet de koper, moet aantonen dat het product bij aflevering wel conform was, of dat de aard van het product of van het gebrek het vermoeden uitsluit.

Na het eerste jaar vervalt het vermoeden. De koper kan zich nog altijd op de wettelijke garantie beroepen, maar moet nu aantonen dat het product bij aflevering niet conform was, wat lastiger wordt naarmate er meer tijd is verstreken.

Een uitgewerkt voorbeeld laat de splitsing zien. Een vaatwasser stopt met werken vier maanden na aflevering: dat valt binnen het eerste jaar, zodat wordt vermoed dat het product bij aflevering al defect was en de verkoper het tegendeel moet bewijzen. Doet hetzelfde gebrek zich na achttien maanden voor, dan valt dat buiten het jaar en moet de koper aantonen dat de machine bij aflevering niet conform was.

Wat een consument kan eisen

Beantwoordt een product niet aan de overeenkomst, dan biedt de wettelijke garantie een reeks van middelen in plaats van één enkele. Artikel 7:21 BW zet herstel of vervanging voorop: de koper kan van de verkoper eisen het product te herstellen of te vervangen, en de verkoper draagt daarvan de kosten.

Zijn herstel en vervanging beide onmogelijk, of voert de verkoper deze niet binnen een redelijke termijn uit, dan opent artikel 7:22 BW de volgende stap. De koper kan dan de prijs verminderen naar evenredigheid van het gebrek, of de koop ontbinden, tenzij het gebrek te gering is om dat te rechtvaardigen.

De commerciële garantie daarbovenop

Een commerciële garantie is wat mensen doorgaans bedoelen met het woord garantie: de belofte die op een kaart staat gedrukt of in de voorwaarden bij een product is opgenomen. Artikel 7:6a BW erkent haar als een vrijwillige toezegging van de verkoper of de fabrikant om te herstellen, te vervangen of terug te betalen op de eigen voorwaarden van de garantie.

Twee dingen volgen daaruit. De commerciële garantie bindt wie haar geeft aan wat het garantiebewijs zelf zegt, zodat zij rechten kan toevoegen, zoals een langere hersteltermijn of onderhoud aan huis. Maar zij haalt nooit iets weg: artikel 7:6a BW bepaalt dat zij geldt onverminderd alle andere rechten die de wet de koper geeft.

Een fabrieksgarantie van twee jaar is dus een bodem die de verkoper vrijwillig heeft toegevoegd, niet het plafond van de rechten van de koper. Verstrijkt zij, dan blijft de wettelijke garantie bestaan zolang het product redelijkerwijs had moeten meegaan.

Garantie, of het recht om van gedachten te veranderen

De wettelijke garantie gaat over een product dat defect is, wat iets anders is dan het herroepingsrecht voor een product dat simpelweg ongewenst is. Een koper op afstand kan een gaaf product binnen 14 dagen om welke reden dan ook annuleren, zoals beschreven op de pagina over het herroepingsrecht; de garantie geldt of die termijn nu is verstreken of niet, en alleen wanneer er een gebrek is.

Welke rechter een garantiegeschil behandelt

Een consumentenkoopgeschil kent een eigen bevoegdheidsregel, en het is het enige punt waarop de gebruikelijke bedragdrempel niet geldt. Artikel 93 Rv stuurt een zaak over een consumentenkoop naar de kantonrechter, ongeacht het bedrag waarom het gaat.

Een aanzienlijke vordering, over een defecte auto of een inbouwkeuken, wordt dus nog steeds door de kantonrechter behandeld en niet doorverwezen naar de rechtbank. De algemene drempel van € 25.000 voor de kantonrechter geldt niet voor een consumentenkoop.

Gerelateerde pagina's

Voor het annuleren in plaats van herstellen van een aankoop, zie het herroepingsrecht. Eindigt een onbetaalde schuld in executie tegen het loon, zie loonbeslag en de beslagvrije voet. De bredere opbouw van het Nederlandse recht staat op Nederlands recht.