VOG Aanvragen in 2026: Routes, Kosten en Doorlooptijd

Het aanvragen van een VOG begint met een stap die de meeste mensen niet verwachten: iemand anders zet hem in gang. Justis stelt het onomwonden: een aanvrager kan de aanvraag niet zelf starten, en de werkgever, organisatie of instelling die de verklaring nodig heeft, zet altijd de eerste stap.

Dat is hoe Justis het proces heeft ingericht, niet iets wat de Wjsg oplegt. De wet regelt alleen wie indient: artikel 33 Wjsg laat de aanvraag indienen door de persoon op wiens gedrag zij betrekking heeft, zodat de organisatie haar voorbereidt en de betrokkene haar indient.

Deze pagina loopt de routes op volgorde langs: de digitale, de papieren via de gemeente, en de situaties waarin iemand echt alleen kan beginnen. Ook komt aan bod wat het kost, hoe lang het duurt en wat daaraan niets kan versnellen. De praktische details komen van Justis, de enige instantie die ze publiceert.

Informatie voor het laatst gecontroleerd op 21 juli 2026. Deze pagina geeft algemene juridische informatie over het Nederlandse recht en vormt geen juridisch advies in een individueel geval.

De aanvraag wordt voorbereid door de organisatie en ingediend door de aanvrager

Justis is ondubbelzinnig over de eerste stap. Een VOG kan alleen worden aangevraagd waar een werkgever, organisatie of instelling erom heeft gevraagd, en die partij zet de aanvraag altijd op.

Daaronder ligt de wettelijke verdeling. Artikel 32 lid 3 Wjsg legt de plicht om het risico voor de samenleving te omschrijven bij de partij ten behoeve van wie de verklaring wordt gevraagd, en in de praktijk gebeurt dat door een screeningsprofiel te kiezen. Artikel 33 Wjsg laat vervolgens de betrokkene de aanvraag zelf indienen.

De organisatie formuleert dus de vraag en de aanvrager stelt haar. Geen van beiden beantwoordt haar, en dat is nu net het onderdeel van de regeling dat angstige aanvragers het minst geruststelt, terwijl het het meest van belang is.

Artikel 34 lid 1 Wjsg voegt vooraf een filter toe. Justis neemt een aanvraag helemaal niet in behandeling wanneer een onderzoek naar het gedrag van de aanvrager, gelet op het opgegeven doel, duidelijk niet nodig is om een risico voor de samenleving te beperken.

De digitale route, stap voor stap

De elektronische route is de route die artikel 31 Wjsg toestaat: een aanvraag die rechtstreeks en elektronisch bij de Minister wordt ingediend, in plaats van via de burgemeester. Het is ook de goedkoopste van de twee.

De organisatie bereidt de aanvraag online voor, en Justis stuurt de aanvrager per e-mail een aanvraagcode. Justis stelt dat de code 30 dagen geldig is, en dat de organisatie de aanvraag opnieuw moet voorbereiden als de code is verlopen, zodat een nieuwe code kan worden verstuurd.

De aanvrager logt vervolgens in met de code en controleert de ingevoerde gegevens. Justis stelt dat het afronden van de aanvraag DigiD, iDEAL en een geldig e-mailadres vereist, dat het behandeltarief van € 33,85 op dat moment wordt betaald, en dat het bedrag is vrijgesteld van btw en er geen factuur wordt verstuurd.

Artikel 48 van het Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens is de reden dat de betaling binnen het proces valt in plaats van erna: Justis neemt een aanvraag pas in behandeling zodra het tarief is ontvangen.

De papieren route via de gemeente

Artikel 30 lid 1 Wjsg legt de papieren aanvraag bij de burgemeester van de gemeente waar de aanvrager als ingezetene staat ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP). In alle andere gevallen gaat zij naar de Minister.

Justis stelt dat de aanvrager een formulier nodig heeft dat de verzoekende organisatie heeft ingevuld, en soms zelf gegevens moet invullen in deel 1. Het formulier wordt bij de gemeente ingeleverd met een geldig identiteitsbewijs, en het tarief is € 41,35.

Aan de balie vinden twee controles plaats, en beide zijn wettelijk voorgeschreven. Op grond van artikel 30 lid 2 Wjsg onderzoekt de burgemeester of de verstrekte gegevens volledig zijn en stelt hij de identiteit van de aanvrager vast, en op grond van lid 4 wordt de aanvraag onverwijld doorgezonden aan de Minister.

Justis stelt dat de gemeente een kopie van de aanvraaggegevens meegeeft. Die kopie controleren is de minuut waard die het kost, want een fout die aan de balie wordt overgenomen, reist mee met het dossier.

Wat het kost, en de ene route die gratis is

De bedragen zijn geen beleid van Justis. Zij liggen vast in de Regeling vergoeding verklaring omtrent het gedrag en gedragsverklaring aanbesteden, die in deze vorm geldt sinds 1 juli 2022 en sindsdien niet opnieuw is geïndexeerd.

Het vrijwilligerstarief is een echte € 0,00 in de regeling, geen achteraf geclaimde teruggave. Het hangt af van de organisatie, niet van de individuele vrijwilliger, en de erkennende minister is niet de Minister van Justitie: de tariefregeling stelt het nultarief afhankelijk van de voorwaarde dat de aanvrager vrijwilligerswerk doet bij een organisatie die is erkend en geregistreerd door de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Artikel 2 van de Regeling Gratis VOG voor vrijwilligers stelt de voorwaarden voor die erkenning, die tot vijf jaar geldig is. De vrijwilligers van de organisatie moeten met kwetsbare mensen werken, zij mogen niet al op grond van andere regels verplicht zijn een verklaring te hebben, en de organisatie moet een actief en deugdelijk preventie- en integriteitsbeleid voeren.

Diezelfde regeling omschrijft een vrijwilliger nauw, als een natuurlijke persoon die onbetaald en zonder verplichting, niet beroepsmatig, in een georganiseerd verband werkt ten behoeve van anderen of van de samenleving. Kwetsbare mensen zijn onder meer minderjarigen, mensen die zorg ontvangen en mensen met een verstandelijke beperking.

De uitzonderingen: wanneer iemand alleen kan beginnen

Justis noemt drie situaties waarin de organisatie niet als eerste hoeft te bewegen, en samen dekken zij de meeste mensen die gefrustreerd op deze pagina terechtkomen.

Een zzp'er die werkt of zal werken in de zorg, de financiële sector of de juridische dienstverlening kan rechtstreeks bij Justis aanvragen, zonder dat een organisatie iets voorbereidt.

Iemand die een verklaring nodig heeft voor een visum, voor immigratie of voor werk in het buitenland, kan zelf een schriftelijke aanvraag starten bij de gemeente waar hij staat ingeschreven. Waar een buitenlandse organisatie het formulier niet kan ondertekenen, stelt Justis dat zij accepteert dat de aanvrager het zelf invult en een document toevoegt, zoals een kopie van een e-mail of een relevante webpagina, waaruit blijkt dat de organisatie de verklaring vereist. Dat document vervangt dan de handtekening.

Iemand die niet is ingeschreven in de Basisregistratie Personen en geen Nederlands postadres heeft, of geen vaste woon- of verblijfplaats heeft, is een niet-ingezetene en vraagt rechtstreeks bij Justis aan.

Een vrijwilliger bij een erkende organisatie is geen vierde uitzondering op de regel. De organisatie zet de aanvraag nog steeds op de gewone manier op en de vrijwilliger rondt haar digitaal af met DigiD; wat verandert, is het tarief, dat € 0,00 is in plaats van € 33,85.

Hoe lang het duurt, en wat de wachttijd zegt

Justis publiceert twee cijfers en die spreken elkaar niet tegen. De meeste aanvragers ontvangen binnen één tot vier weken de verklaring of een bericht dat meer informatie nodig is, en iedereen hoort binnen één tot acht weken iets. Justis adviseert contact op te nemen na zes weken stilte.

Artikel 37 Wjsg verklaart waarom die bandbreedte die twee schouders heeft. Lid 1 geeft de Minister vier weken vanaf ontvangst om te beslissen op een aanvraag van een natuurlijk persoon, en lid 2 verlengt dat tot acht weken wanneer de Minister voornemens is negatief op de aanvraag te beslissen.

Dat maakt de kalender enigszins informatief, maar niet doorslaggevend. Het overschrijden van vier weken past bij een uitgebreidere beoordeling, en ook een voornemen tot afwijzing wordt binnen die termijn verstuurd. Justis benadrukt dat de doorlooptijd niets zegt over de uitkomst, en dat ook drukte of een gegevensprobleem een op zich eenvoudig dossier langer dan vier weken kan laten duren.

Voor een rechtspersoon verdubbelen de termijnen op grond van artikel 38 Wjsg: normaal acht weken, twaalf bij een voorgenomen weigering.

Geen spoedprocedure, en geen nuttige tussenpersoon

Justis stelt dat een spoedprocedure voor een VOG-aanvraag niet mogelijk is, en dat alle aanvragen in hetzelfde tempo worden behandeld. Er is geen voorrangsbaan te koop.

Zij publiceert ook een specifieke waarschuwing over bedrijven die aanbieden de administratie van een aanvraag uit handen te nemen. Die bedrijven maken geen deel uit van Justis en zijn geen partner van Justis. Er een inschakelen betekent een extra bedrag betalen bovenop het gewone tarief, en Justis stelt dat zulke aanvragen precies op dezelfde manier en met precies dezelfde snelheid worden behandeld als elke andere.

Het eigen advies van Justis is de organisatie die de verklaring nodig heeft de aanvraag te laten voorbereiden, en waar dat niet mogelijk is, een schriftelijke aanvraag bij de gemeente te doen. Beide kosten alleen het wettelijke tarief en niets meer.

De verklaring ontvangen, en hoe lang zij geldig is

Justis stuurt de verklaring persoonlijk naar de aanvrager. Zij gaat niet rechtstreeks naar de werkgever of de organisatie, wat betekent dat het overhandigen ervan de beslissing en de stap van de aanvrager zelf is.

Justis noemt twee bezorgopties. Per post naar het adres dat in de BRP staat geregistreerd, of digitaal in de Berichtenbox van MijnOverheid, waarbij de digitale optie alleen beschikbaar is als de aanvraag zelf digitaal was. Justis stelt ook dat een adreswijziging na indiening apart aan haar moet worden doorgegeven, omdat die niet automatisch meegaat.

De verklaring heeft geen ingebouwde vervaldatum. Justis legt uit waarom: de beoordeling is een momentopname van één ogenblik. Wanneer een nieuwe nodig is, is een zaak voor de werkgever, of voor het ministerie dat verantwoordelijk is voor de regels van die sector.

Als het antwoord niet de verklaring is

Waar Justis relevante gegevens aantreft, weigert zij niet zomaar. Artikel 4:7 Awb vereist dat een bestuursorgaan de aanvrager een zienswijze laat geven voordat het een aanvraag afwijst die berust op feiten en belangen die de aanvrager betreffen en die afwijken van wat de aanvrager zelf heeft opgegeven, en het voornemen tot afwijzing vermeldt de termijn om te reageren.

Volgt er toch een weigering, dan maakt artikel 29 Wjsg daar een beschikking van, zodat artikel 7:1 Awb eerst bezwaar bij Justis voorschrijft en artikel 6:7 Awb daarvoor een termijn van zes weken stelt. Daarna volgt beroep bij de bestuursrechter op grond van artikel 8:1 Awb, opnieuw binnen zes weken.

De inhoud van die beoordeling, de tweeledige toets van artikel 35 Wjsg en de Beleidsregels VOG-NP-RP 2025, staat uitgewerkt op de Verklaring Omtrent het Gedrag. Hoe ver de gegevens worden teruggelezen, staat op terugkijktermijnen VOG, en wat er in de eerste plaats wordt geregistreerd, staat op het Nederlandse strafblad en het JDS.

De bredere kaart van het systeem, met wie wat beslist, staat in antecedentenonderzoek in Nederland.