Zimbabwe flag

Zimbabwe

Mitemo Yekunyomba muZimbabwe: Nyaya Dzekumhan'ara Nekuzvidzivirira

Independently fact-checkedBy Recording Law Editorial Team5 min read
Mitemo Yekunyomba muZimbabwe: Nyaya Dzekumhan'ara Nekuzvidzivirira

Frequently Asked Questions

Kunyomba mhosva here muZimbabwe?

Kwete. Mhosva yekunyomba yepamutemo wehutongi iri muchikamu 96 cheCriminal Law (Codification and Reform) Act yakanzi inopesana neMutemo Mukuru mune Madanhire v Attorney General (2014) uye yakasimbiswa neConstitutional Court musi wa6 Kukadzi 2016 kuti yakanga isisina simba, kunyangwe pasi peMutemo Mukuru wa2013. Kunyomba zvino inyaya yekumhan'arirwa chete.

Nyaya ipi yakagumisa mhosva yekunyomba muZimbabwe?

Madanhire v Attorney General (CCZ 2/14), yakatongwa muna 2014, yakati mhosva yekunyomba yaipesana nerusununguko rwekutaura. Constitutional Court yakasimbisa kuti chikamu 96 chakanga chisisina simba, kunyangwe pasi peMutemo Mukuru wa2013, munyaya yeMISA-Zimbabwe musi wa6 Kukadzi 2016.

Ungamhan'arira marii pakunyomba muZimbabwe?

Hapana muganho wakaiswa nemutemo pamari yekuripwa yekunyomba. Matare anopa general damages, isingadi humbowo hwekurasikirwa kwakati, uye special damages pakurasikirwa kwemari kwakaratidzwa, achifunga zvakadai seukuru hwepomero, huwandu hwekuburitswa uye kuti mumhan'ari-mhosva akaregerera here.

Ndeupi mutemo unotonga kunyomba muZimbabwe?

Nyaya dzekumhan'arirwa dzekunyomba dzinotongwa nemutemo wechinyakare weRoman-Dutch common law, umo shoko rinokuvadza mukurumbira wemunhu rinofungidzirwa kuva rakaipa uye rakaitwa nemaune. Chikamu 61 cheMutemo Mukuru wa2013 chinodzivirira rusununguko rwekutaura asi hachidzivirire kukuvadzwa kwemukurumbira kana chiremerera nemaune.

Muganho wenguva wekumhan'arira kunyomba muZimbabwe chii?

Nyaya yekunyomba inowanzosungirwa nenguva yemakore matatu maererano nePrescription Act, ichitanga kuverengwa kubva pazuva rekuburitswa. Mumhan'ari anorega nguva iyi ichipfuura anotyisidzirwa nekuti nyaya yake ingapera, saka kukurumidza kuita zvinhu kwakakosha.

Chokwadi inzira yekuzvidzivirira pakunyomba muZimbabwe here?

Hongu, asi pane chinodikanwa. Chokwadi chinova nzira yakakwana yekuzvidzivirira chete kana shoko rakava chokwadi zvakakwana uye kuburitswa kwaro kwaifarira ruzhinji. Mavonero akarurama panyaya inofarira ruzhinji uye privilege ndidzo dzimwe nzira dzekuzvidzivirira dzakabvumidzwa.

Ndinogona kumhan'arirwa nekuda kwepositi inokuvadza mukurumbira pasocial media muZimbabwe here?

Hongu. Mapositi epaindaneti anobatwa sekuburitswa kumwe uye anogona kumhan'arirwa zvizere munyaya yekumhan'arirwa mari yekuripwa uye interdict. Munyori, uye dzimwe nguva vanoridzokorora kana kuriparadzanisa, vanogona kuva nemhosva maererano nemitemo yechinyakare yakajairika.

Updates

Independently fact-checked against the cited primary sources

Sources and References

  1. Criminal Law (Codification and Reform) Act [Chapter 9:23] (s.96 mhosva yekunyomba yepamutemo wehutongi, yakabviswa)(warnathgroup.com)
  2. Madanhire v Attorney General, kuongororwa kwenyaya neColumbia Global Freedom of Expression (CCZ 2/14)(globalfreedomofexpression.columbia.edu)
  3. MISA, Zvinhu nemhedzisiro yemutongo weZimbabwe pamhosva yekunyomba yepamutemo wehutongi (s.96 yakabviswa, 6 Kukadzi 2016)(misa.org)
  4. Prescription Act [Chapter 8:11], Zimbabwe Legal Information Institute (nguva yemakore matatu)(zimlii.org).gov
  5. ZimLII, Kunyomba nezvimwe zviito pasi peactio injuriarum (kunyomba kwenyaya dzekumhan'arirwa dzeRoman-Dutch)(zimlii.org).gov
  6. IFEX, Mhosva yekunyomba yepamutemo wehutongi yakanzi inopesana neMutemo Mukuru muZimbabwe(ifex.org)
  7. PEN America, Mitemo yekunyomba yepamutemo wehutongi yeZimbabwe yakanzi inopesana neMutemo Mukuru(pen.org)
Share: